Jak działa
Beta-glukany i białkowo-polisacharydowe kompleksy modulują odporność wrodzoną (makrofagi, komórki NK).
Co mówią badania
Metaanaliza Oba 2007 (PMID 17106715): PSK jako adiuwant chemioterapii raka żołądka — sygnał poprawy przeżycia. Metaanaliza Sakamoto 2005 (PMID 16133112, 3 randomizowane badania, 1094 chorych po resekcji raka jelita grubego): PSK dodany do chemioterapii poprawił przeżycie całkowite (RR 0,71; 95% CI 0,55–0,90) i wolne od choroby (RR 0,72). PSK/Krestin refundowany w Japonii od 1985 r. Suplementy dostępne w Polsce nie są tożsame z farmaceutycznym PSK. Lentinan to β-glukan z shiitake (Lentinula edodes). AHCC to standaryzowany ekstrakt z grzybni shiitake, badany głównie jako wsparcie w trakcie chemioterapii: w małych badaniach klinicznych wiązał się z lepszą jakością życia i mniejszą toksycznością leczenia (Cowawintaweewat 2006, PMID 16913187; Ito 2014, PMID 24611562). Randomizowane badanie fazy II w raku trzustki jest na etapie protokołu (Satoi 2022, PMID 35151367). To wsparcie wspomagające, a nie leczenie przeciwnowotworowe; dane są wczesne i ograniczone. Inne badane β-glukany grzybowe: wrośniak różnobarwny (Coriolus/Trametes) to źródło PSK; schizofiran (SPG, z rozszczepki) był japońskim immunomodulatorem z dawnym 5-letnim RCT w raku szyjki — wydłużenie czasu do nawrotu i przeżycia w stadium II, bez efektu w stadium III (Okamura 1989, PMID 2534912). Grzyby takie jak chaga (Inonotus) czy soplówka jeżowata (Hericium) pozostają głównie na etapie przedklinicznym.
Badane wskazania
- adjuwant chemio raka żołądka (Japonia)
- paliatywne wsparcie immunologiczne
Wskazania badane w publikacjach — nie są to zalecenia stosowania. Decyzję podejmuje lekarz prowadzący.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Obok leczenia konwencjonalnego. Ostrożność przy chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepieniu narządów.
Status regulacyjny
| Kraj | Status | Uwagi |
|---|---|---|
| Japonia | refundowane | PSK/Krestin — refundowany dla raka żołądka (od 1985) |
| Polska | OTC | Suplement diety; brak rejestracji onko |
Status regulacyjny zmienia się — informacje orientacyjne, do weryfikacji w aktualnych źródłach.
Jak rozmawiać z lekarzem
Zapytaj o różnicę między farmaceutycznym PSK a suplementami i o bezpieczeństwo immunomodulacji.
Źródła
Oba 2007 — metaanaliza PSK, rak żołądka (2007)
Sakamoto 2005 — metaanaliza PSK, rak jelita grubego (OS RR 0,71) (2005)
Cowawintaweewat 2006 — AHCC, zaawansowany rak wątroby (mała kohorta) (2006)
Ito 2014 — AHCC, jakość życia i tolerancja chemioterapii (n=24) (2014)
Satoi 2022 — protokół RCT II, AHCC w raku trzustki (2022)
protokół, brak wyników
Okamura 1989 — RCT, schizofiran (SPG) + radioterapia, rak szyjki (1989)
Ocena oparta na NCI PDQ Levels of Evidence for Integrative Therapies (cancer.gov) oraz wytycznych SIO-ASCO (ascopubs.org), z zachowaniem skali GRADE. Stan przeglądu dowodów: czerwiec 2026. Jak czytać dowody?