Co to jest
Melatonina to hormon regulujący rytm dobowy, wydzielany przez szyszynkę. W onkologii bada się ją zarówno w zaburzeniach snu, jak i jako adiuwant zmniejszający toksyczność leczenia. Dane są starsze i wymagają odświeżenia.
Jak działa
Działanie chronobiologiczne i antyoksydacyjne; w badaniach opisywano wpływ na sen oraz modulację toksyczności leczenia.
Charakterystyka redoks: antyoksydacyjna
Działa przez zmniejszanie stresu oksydacyjnego (neutralizowanie reaktywnych form tlenu) — chroni komórki przed utlenianiem.
Ważne dla łączenia metod: metody prooksydacyjne i antyoksydacyjne działają przeciwstawnie. Przyjmowane w tym samym czasie mogą wzajemnie znosić swoje działanie — silny antyoksydant może osłabić efekt metody prooksydacyjnej (i odwrotnie). To jeden z powodów, dla których o doborze i rozłożeniu w czasie decyduje lekarz prowadzący, a nie samodzielne łączenie.
Co mówią badania
Metaanalizy Seely 2012 (PMID 22019490) i Wang 2012 (PMID 22271210) sygnalizują redukcję rocznej śmiertelności i toksyczności oraz poprawę odpowiedzi w guzach litych jako adiuwant chemioterapii. Sygnał utrzymuje się historycznie, ale brak nowszych dużych RCT.
Badane wskazania
- redukcja toksyczności chemioterapii
- poprawa snu u pacjentów onkologicznych
Wskazania badane w publikacjach — nie są to zalecenia stosowania. Decyzję podejmuje lekarz prowadzący.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Obok, nie zamiast leczenia. Interakcje z lekami immunosupresyjnymi i przeciwkrzepliwymi.
Przeciwwskazania i interakcje: Może nasilać senność; interakcje z lekami immunosupresyjnymi i przeciwkrzepliwymi. Ostrożność przy prowadzeniu pojazdów po wieczornej dawce.
Status regulacyjny
| Kraj | Status | Uwagi |
|---|---|---|
| Polska | OTC | Suplement (do 5 mg) i Rx (powyżej) |
| USA | OTC | Dietary supplement |
| Niemcy | dopuszczone | Lek na receptę dla wybranych wskazań snu |
Status regulacyjny zmienia się — informacje orientacyjne, do weryfikacji w aktualnych źródłach.
Jak rozmawiać z lekarzem
Zapytaj o wpływ na sen, interakcje lekowe i zasadność stosowania w Twojej sytuacji.
Źródła
Seely 2012 — metaanaliza, adiuwant chemioterapii (2012)
Wang 2012 — metaanaliza, guzy lite (2012)
Ocena oparta na NCI PDQ Levels of Evidence for Integrative Therapies (cancer.gov) oraz wytycznych SIO-ASCO (ascopubs.org), z zachowaniem skali GRADE. Stan przeglądu dowodów: czerwiec 2026. Jak czytać dowody?