Obszar eksperymentalny. Dane są ograniczone i w większości przedkliniczne, więc skuteczności u ludzi nie można jeszcze uznać za potwierdzoną. Ewentualne zastosowanie wyłącznie pod opieką lekarza i obok leczenia standardowego, nie zamiast niego.
Co to jest
Mikrobiom jelitowy to społeczność bakterii w jelitach. Badania pokazują, że jego skład wpływa na skuteczność immunoterapii (inhibitorów punktów kontrolnych). FMT to przeniesienie mikrobioty od dawcy — w onkologii badane eksperymentalnie.
Jak działa
Mikrobiom moduluje układ odpornościowy i może wpływać na skuteczność immunoterapii. FMT ma „przeszczepić" korzystny profil bakterii od dawcy odpowiadającego na leczenie.
Co mówią badania
Badania (m.in. Routy, Gopalakrishnan) wiążą skład mikrobiomu z odpowiedzią na anty-PD-1 w czerniaku, raku płuca i nerki. Wczesne badania I/II FMT + anty-PD-1 (czerniak, NSCLC) sugerują zwiększenie odsetka odpowiedzi — to obszar aktywnych badań, nie praktyka.
Badane wskazania
- wpływ na odpowiedź na immunoterapię (anty-PD-1) — obszar badań
- FMT badany w przełamywaniu oporności na immunoterapię
Wskazania badane w publikacjach — nie są to zalecenia stosowania. Decyzję podejmuje lekarz prowadzący.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Obok leczenia konwencjonalnego. FMT niesie ryzyko przeniesienia patogenów — wykonywany wyłącznie w warunkach kontrolowanych. Agresywnej „modyfikacji mikrobiomu" suplementami nie należy podejmować samodzielnie, zwłaszcza w trakcie immunoterapii.
Przeciwwskazania i interakcje: FMT poza wskazaniem rejestracyjnym (C. difficile) wyłącznie w badaniach klinicznych. Ostrożność z probiotykami i antybiotykami w okresie immunoterapii — omówić z onkologiem.
Status regulacyjny
| Kraj | Status | Uwagi |
|---|---|---|
| Polska | eksperymentalne | FMT zarejestrowany we wskazaniu zakażenia C. difficile; zastosowanie onkologiczne wyłącznie badawcze |
Status regulacyjny zmienia się — informacje orientacyjne, do weryfikacji w aktualnych źródłach.
Jak rozmawiać z lekarzem
Jeśli jesteś w trakcie immunoterapii, zapytaj o wpływ antybiotyków i diety na mikrobiom. FMT rozważaj wyłącznie w ramach badania klinicznego.
Źródła
Badania nad mikrobiomem a odpowiedzią na immunoterapię oraz wczesne próby FMT (2025)
obserwacyjne + fazy I/II; brak RCT III w onkologii
Ocena oparta na NCI PDQ Levels of Evidence for Integrative Therapies (cancer.gov) oraz wytycznych SIO-ASCO (ascopubs.org), z zachowaniem skali GRADE. Stan przeglądu dowodów: czerwiec 2026. Jak czytać dowody?