Co to jest
Tlenoterapia hiperbaryczna (HBOT) to oddychanie 100% tlenem w komorze pod zwiększonym ciśnieniem. To zarejestrowana procedura medyczna z określonymi wskazaniami — w onkologii głównie leczenie powikłań popromiennych, nie sam nowotwór. Nie mylić z tlenoterapią dożylną.
Jak działa
Oddychanie 100% tlenem pod zwiększonym ciśnieniem zwiększa utlenowanie niedotlenionych tkanek, wspomagając gojenie i angiogenezę naprawczą.
Co mówią badania
Cochrane Bennett 2016 (DOI 10.1002/14651858.CD005005.pub4): HBOT redukuje ryzyko osteoradionekrozy i wspomaga gojenie powikłań popromiennych. UHMS wymienia 14 zatwierdzonych wskazań klinicznych. W Polsce NFZ refunduje wybrane wskazania. To nie tlenoterapia dożylna.
Badane wskazania
- popromienna nekroza tkanek miękkich i kości
- martwica popromienna pęcherza
- rany niegojące się onko
Wskazania badane w publikacjach — nie są to zalecenia stosowania. Decyzję podejmuje lekarz prowadzący.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Obok leczenia konwencjonalnego. Przeciwwskazania m.in. nieleczona odma; procedura prowadzona w ośrodku hiperbarycznym.
Przeciwwskazania i interakcje: Przeciwwskazania m.in. nieleczona odma opłucnowa, niektóre choroby płuc i ucha. Procedura prowadzona wyłącznie w ośrodku hiperbarycznym.
Status regulacyjny
| Kraj | Status | Uwagi |
|---|---|---|
| Polska | refundowane | NFZ refunduje 14 wskazań UHMS |
| USA | dopuszczone | Medicare/Medicaid pokrywają wskazania UHMS |
| Niemcy | refundowane | GKV dla wybranych wskazań |
Status regulacyjny zmienia się — informacje orientacyjne, do weryfikacji w aktualnych źródłach.
Jak rozmawiać z lekarzem
Zapytaj, czy Twoje wskazanie (np. uszkodzenia popromienne) mieści się w refundowanych wskazaniach UHMS.
Źródła
Bennett 2016 (Cochrane) — HBOT (2016)
UHMS — 14 zatwierdzonych wskazań klinicznych (2023)
wytyczne: UHMS
Ocena oparta na NCI PDQ Levels of Evidence for Integrative Therapies (cancer.gov) oraz wytycznych SIO-ASCO (ascopubs.org), z zachowaniem skali GRADE. Stan przeglądu dowodów: czerwiec 2026. Jak czytać dowody?